Een bescheiden aantal van zeven wijnproducenten uit de regio Cauquenes – die wel eens ‘de wieg van de Chileense wijn’ wordt genoemd – was onlangs in Nederland voor een proeverij. Ook het aantal wijnen is beperkt. Elke wijnmaker presenteert twee wijnen. Maar niet zomaar twee wijnen…
De meeste van de aanwezige wijnboeren uit deze gemeente/provincie in het zuiden van de Maule-vallei doen zaken met de coöperatie Vidseca, die zelf ook vertegenwoordigd is op de proeverij. Vidseca – voluit: Asociación Gremial de Vitivinicultores del Secano de Cauquenes – is opgericht in 2015 door een collectief van 28 wijnbouwers.
Vidseca koopt niet de druiven van de aangesloten leden, maar de wijnen van die druiven. Daarvan maken ze blends van een of meerdere druivenrassen en brengen die in diverse stijlen en prijsklassen op de markt.
Ook Sociedad Vitivinícola Lomas de Cauquenes is actief in deze regio. Lomas is een historisch gigant met 450 leden, opgericht na de aardbeving van 1939, die de meeste wijnmakerijen in de regio met de grond gelijkmaakte. Het bedrijf, dat druiven van de leden koopt, heeft een capaciteit van 24 miljoen liter wijn per jaar.
De noodzaak om samen te werken in deze streek, die soms wordt omschreven als ‘achtergestelde regio’, verklaart de saamhorigheid en solidariteit die ik meen te ‘proeven’ in het gezelschap.
Familietradities, trots en passie
De coöperaties zijn onmisbaar om een afzet te vinden voor de wijnen, tegelijkertijd koesteren de wijnboeren hun eigen grond, druiven en eeuwenoude familietradities. Veel wijnboeren houden daarom een deel van de beste druiven voor zichzelf om in navolging van de vorige generaties met trots en passie hun eigen wijnen te blijven maken en verkopen.
Felipe Zúñiga Peña van Viña Don Heraldo zegt (ongeveer, dit is geen letterlijk citaat), terwijl hij met een fles in zijn handen een gebaar maakt alsof hij een baby afstaat:
“De wijn die naar de coöperatie gaat, geef je letterlijk uit handen. Ze worden geblend met wijnen van andere wijnmakers. De wijn die generaties lang door onze voorouders werd gemaakt, verliest zijn identiteit, hij verdwijnt. Door een deel van de wijn zelf te blijven maken, houden we de familietraditie in stand.”
Dat is niet alleen een mooi sentiment, het is ook een begrijpelijk, misschien wel onvermijdelijk besluit. De wijn komt van de grond en de druiven die zijn verzorgd en gekoesterd door je vader, oma, overgrootvader, achterneef en andere familieleden en hun buren, kennissen en vrienden. Het is de wijn die je jaren geleden als tiener voor het eerst samen met je ouders mocht meeproeven, wetende dat de kans groot is dat je die wijn later zelf zou gaan maken.
Bijzonder detail: elk jaar worden zowel de nieuwe wijnen van Vidseca als de eigen wijnen van de leden geproefd door een team van wijnboeren en deskundigen van binnen en buiten de coöperatie. Daarbij worden in overleg de wijnen geselecteerd die goed genoeg worden bevonden om geëxporteerd te mogen worden.
Vooral déze wijnen kregen we te proeven. Al waren dat er maar twee per wijnboer, de trots, passie en liefde voor deze wijnen was bijna tastbaar.
Over Maule en Cauquenes
Met bijna 54.000 ha is Maule de Chileense regio met de meeste wijngaarden van Chili, goed voor bijna 40%. De grootste concentraties van wijngaarden in Maule zijn te vinden in het uiterste noorden (San Javier) en zuiden (Cauquenes). Deze twee gemeentes/provincies hebben samen de grootste oppervlakte aan wijngaarden en het grootste aantal wijnbouwbedrijven van heel Chili.
Cauquenes is veel dunner bevolkt dan San Javier, dat dichtbij de hoofdstad Talca ligt. Volgens Wikipedia (cijfers uit 2017) telt San Javier ongeveer 45.500 inwoners op ruim 1.300 km². In Cauquenes, ruim 100 kilometer zuidwestelijker, wonen zo’n 40.500 mensen op 2.100 km².
In de gemeente San Javier zijn 959 wijnboeren met bij elkaar 8.840 ha wijngaarden. Cauquenes telt 772 wijnbouwers, goed voor bijna 7.350 ha. Dit zijn cijfers uit 2021.
Druivenrassen in Cauquenes:
Wit, 1.300 ha: meest chardonnay, sauvignon blanc, torontel en moscatel.
Blauw, 6.050 ha: meest cabernet sauvignon, país, carignan, carmenère en merlot.
De wijnen en de wijnmakers
Viña De Toro Alexander – https://vinadetoroalexander.cl
Modern bedrijf, biologisch gecertificeerd sinds 2008. Verbouwt onder andere cabernet sauvignon, carmenère, carignan, petit verdot, syrah, cabernet franc, malbec en viognier.
Sinds 2019 selecteert Joaquin de Toro (tweede generatie) elk jaar 1,5% van de beste druiven voor zijn eigen wijn, die elk jaar een andere samenstelling van druivenrassen kan hebben.
Joaquin presenteerde De Toro Alexander Cabernet Sauvignon Gran Reserva 2020 en De Toro Alexander Carmenère Gran Reserva 2021.
Beide elegant en soepel, met kwiek schoon fruit en aangename zuren. Erg mooie wijnen.
Viña Doña Aurora – https://www.aurorawines.cl
Als ik het goed begrijp is Vidseca (https://vidseca.cl) en Viña Doña Aurora hetzelfde adres. Vanouds is Agricola y Vitivinicola Doña Aurora de Peumo een veebedrijf, dat in 1997 tevens wijn ging maken. Sinds 2015 is het ook de locatie van de coöperatie Videseca. Voilà.
Eigen wijnen van Viña Doña Aurora zijn er onder andere van chardonnay, cabernet sauvignon en syrah. De Starckhouse Syrah 2021 en Starckhause Cabernet Sauvignon 2021 zijn nog jonge, krachtige, sappige (hout)tanninerijke wijnen die vragen om een stevige maaltijd, en ook nog wel wat rijpingstijd.
Viña Lomas de Cauquenes – https://lomasdecauquenes.cl
Na de aardbeving van 1939 werd carignan aangeplant om país extra kleur, zuren en body te geven. Aan de oude stokken van dit druivenras, die door de wijnboeren gekoesterd worden, dankt Lomas de Cauquenes onder andere de goede reputatie van de wijnen met deze druif.
In 1997 was de Sociedad Vitivinícola Lomas de Cauquenes de eerste in Chili met een certificaat voor biologische wijn, verkregen van het toenmalige Zwitserse IMO (nu Ecocert).
Las Lomas Selección Especial 2022 van 50/50 cabernet sauvignon en carignan is mooi zoetzuur en kruidig met een smaakvolle houttoets van een jaar rijping op 1 jaar oude houten vaten.
De 1939 – País Reserva Privada 2021 is ook een beauty. Notig, zoetfruitig fris en spicy.
Viña Don Heraldo – https://vdhwines.cl
Klein, duurzaam en ambachtelijk, fairtade familiebedrijf met een eeuwenoude wijngaard met bush vines. Maakt naar eigen zeggen premium wijnen van onder andere carignan, cabernet sauvignon, país en carmenère.
Matriarca País Rosé 2023 heeft 15 gr/l restsuiker en 11% alc. Dat is best zoet, maar dankzij de pittige frisheid van het mooie fruit is het een heel aangename allemansvriend.
Hecho a Mano Cabernet Sauvignon Reserva 2021 is voortreffelijk. Goed idee Felipe om deze wijn voor zichzelf te laten spreken!
Viña Don Vicente/Vidseca – https://www.facebook.com/vinosloyolas
Vicente Loyale koestert zijn eeuwenoude wijnstokken. Hij maakt zelf zijn wijnen, maar de twee wijnen die hij op de proeverij presenteert zijn gemaakt en gebotteld door Vidseca. De Cabernet-País-Syrah 2023 en de Syrah-País-Carignan 2022 zijn uitstekende wijnen. Mogelijk dankzij de bijdrage van de oude País-druiven van Vicente.
Viña Gran Hidalgo – http://vinagranhidalgo.cl
Old school productie, met zo te zien goed verzorgde wijngaarden. Cabernet sauvignon, carmenère, chardonnay, carignan en país. Sinds 2000.
Eclipse Aurora, País 2022 heeft een geheimzinnig ingetogen kracht en cranberry-achtig fruit, ik vind hem erg lekker. De Carignan 2019 is ook voortreffelijk.
Meer info voor importeurs
Beatriz Rietveldt, Trade Commissioner ProChile | Embassy of Chile , Raamweg 2, 2596 HL Den Haag
T: +31 (0) 70 3645252 | M: +31 (0)6 26027328
brietveldt@prochile.gob.cl